Giữa thời điểm giao mùa, khi nắng nóng chưa bước vào cao điểm của mùa hè, Hà Tĩnh đã phải đối mặt với nền nhiệt cao bất thường, cường độ bức xạ lớn, không khí khô nóng. Đặc trưng của vùng đất “chảo lửa, túi mưa” một lần nữa hiện hữu rõ nét, khi cái nắng như thiêu đốt mặt đất, phủ lên từng khu dân cư, từng cánh đồng, từng công trình xây dựng một lớp hơi nóng hầm hập, ngột ngạt.

Đáng chú ý, dù điều kiện thời tiết khắc nghiệt, các hoạt động lao động, sản xuất trên địa bàn vẫn diễn ra liên tục. Tại phường Trần Phú, lực lượng lao động phổ thông như thợ xây, thợ nề, bốc vác… vẫn làm việc trực tiếp ngoài trời trong điều kiện nắng nóng gay gắt. Phần lớn trong số họ là lao động tự do đến từ các địa bàn như Hộ Độ, Đồng Môn, Thạch Trung…, thu nhập phụ thuộc vào ngày công, nên việc gián đoạn lao động gần như không thể.

Thực tế tại các công trình xây dựng, bến bãi vật liệu cho thấy, người lao động phải làm việc trong môi trường không có che chắn, tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng trong nhiều giờ liên tục. Nhiệt độ ngoài trời xấp xỉ 40°C, bức xạ nhiệt lớn khiến nguy cơ mất nước, kiệt sức, sốc nhiệt luôn hiện hữu. Tuy nhiên, vì áp lực mưu sinh, nhiều người vẫn phải duy trì cường độ lao động cao, tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với sức khỏe.

Không chỉ ảnh hưởng đến đời sống người lao động, nắng nóng kéo dài còn tác động trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp. Trên địa bàn phường Trần Phú, nhiều diện tích lúa đang trong giai đoạn đẻ nhánh, làm đòng – giai đoạn có ý nghĩa quyết định đến năng suất. Tuy nhiên, nắng nóng gay gắt làm gia tăng nguy cơ khô hạn, thiếu nước tưới, ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của cây trồng. Nguồn nước tại các ao hồ, kênh mương có dấu hiệu suy giảm, gây khó khăn cho chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản.

Bên cạnh đó, thời tiết nắng nóng cực đoan còn kéo theo nhiều hệ lụy khác như gia tăng nguy cơ cháy nổ tại khu dân cư, cơ sở sản xuất, kinh doanh; nguy cơ cháy rừng ở mức cao. Đồng thời, đây cũng là điều kiện thuận lợi cho các loại dịch bệnh phát sinh, đặc biệt là các bệnh liên quan đến nắng nóng như say nắng, sốc nhiệt, bệnh đường hô hấp, tiêu hóa… ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân, nhất là người già, trẻ nhỏ và người lao động ngoài trời.

Trước tình hình trên, việc chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống và thích ứng với nắng nóng là yêu cầu cấp thiết. Đối với người lao động, cần bố trí thời gian làm việc hợp lý, hạn chế làm việc trong khung giờ từ 11h đến 15h; tăng cường nghỉ giải lao, bổ sung đầy đủ nước uống và các chất điện giải; sử dụng trang phục bảo hộ lao động, che chắn chống nắng. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường về sức khỏe như chóng mặt, buồn nôn, mệt mỏi, cần dừng làm việc và xử lý kịp thời.

Đối với các hộ gia đình, cần sử dụng điện an toàn, tiết kiệm, tránh quá tải; kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống điện, các thiết bị dễ phát sinh nhiệt nhằm phòng ngừa cháy nổ. Đồng thời, chú trọng cải thiện điều kiện sinh hoạt, đảm bảo nhà ở thông thoáng, vệ sinh môi trường sạch sẽ để hạn chế nguy cơ phát sinh dịch bệnh trong điều kiện nắng nóng kéo dài.

Trong sản xuất nông nghiệp, bà con cần chủ động theo dõi sát diễn biến thời tiết, xây dựng kế hoạch tích trữ, sử dụng nguồn nước hợp lý, tiết kiệm; áp dụng các biện pháp chống hạn, bảo vệ cây trồng, vật nuôi. Các tổ chức, địa phương cần tăng cường công tác điều tiết nước, đảm bảo phục vụ sản xuất, hạn chế thấp nhất thiệt hại do nắng nóng gây ra.

Ngoài ra, công tác phòng cháy, chữa cháy cần được đặc biệt chú trọng. Người dân cần nâng cao ý thức, không sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt tùy tiện; thực hiện nghiêm các quy định về an toàn phòng cháy, chữa cháy, nhất là trong thời điểm nắng nóng kéo dài, nguy cơ cháy nổ ở mức cao.

Có thể thấy, đợt nắng nóng đầu mùa năm nay không chỉ đến sớm mà còn có cường độ mạnh, diễn biến phức tạp, tác động sâu rộng đến nhiều mặt của đời sống xã hội. Trước thực tế đó, mỗi người dân, mỗi gia đình và toàn xã hội cần nâng cao tinh thần chủ động, không chủ quan, lơ là; tích cực thực hiện các biện pháp phòng, chống, thích ứng với nắng nóng.

Giữa cái nắng khắc nghiệt của vùng đất Hà Tĩnh, ý chí vượt khó, tinh thần cần cù lao động và sự chủ động thích ứng chính là yếu tố quan trọng giúp Nhân dân vượt qua khó khăn, ổn định đời sống, duy trì sản xuất. Đây không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là giải pháp lâu dài trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, khó lường.

Đợt nắng nóng rồi sẽ qua, nhưng những bài học về sự chủ động, về ý thức bảo vệ sức khỏe, bảo vệ sản xuất và môi trường sống cần tiếp tục được duy trì, phát huy – để mỗi mùa nắng đi qua, cuộc sống của người dân vẫn được đảm bảo an toàn, ổn định và phát triển bền vững.