Nghị định được ban hành nhằm quy định cụ thể các biện pháp bảo đảm quyền tiếp cận thông tin; đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để người khuyết tật, người dân tộc thiểu số và người sinh sống tại khu vực biên giới, hải đảo, miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn thực hiện quyền tiếp cận thông tin.

1. Quy định cụ thể các biện pháp bảo đảm quyền tiếp cận thông tin

 Nghị định quy định các cơ quan, đơn vị, địa phương thực hiện các biện pháp nhằm bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân phù hợp với điều kiện thực tế.

Theo đó, cần đầu tư cơ sở hạ tầng kỹ thuật, ứng dụng công nghệ số trong cung cấp thông tin; vận hành, duy trì và phát triển cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử, cổng dữ liệu, các kênh thông tin và trang cộng đồng chính thức của cơ quan, đơn vị. Cùng với đó, cơ sở dữ liệu thông tin của cơ quan, đơn vị phải được duy trì, lưu giữ, cập nhật và quản lý, bảo đảm thông tin có hệ thống, đầy đủ, toàn diện, thuận tiện cho việc tra cứu, tải về và sử dụng. Các cơ quan, đơn vị thực hiện các biện pháp kỹ thuật và quy trình để quản lý, bảo vệ thông tin theo quy định của pháp luật.

 Nghị định cũng yêu cầu nâng cao chất lượng công tác văn thư, lưu trữ, thống kê; trang bị phương tiện kỹ thuật, công nghệ thông tin và các điều kiện cần thiết khác để người yêu cầu cung cấp thông tin được sao, chụp, tải về văn bản, hồ sơ, tài liệu, trừ trường hợp pháp luật có liên quan quy định khác.

Bên cạnh đó, tăng cường cung cấp thông tin thông qua hoạt động của người phát ngôn của cơ quan, đơn vị (nếu có), trên các phương tiện thông tin đại chúng và qua mạng Internet; bồi dưỡng, nâng cao năng lực, chuyên môn, nghiệp vụ cho người được giao nhiệm vụ cung cấp thông tin; đồng thời bố trí hợp lý nơi tiếp nhận, giải quyết yêu cầu cung cấp thông tin phù hợp với điều kiện của từng cơ quan, đơn vị.

2. Tạo điều kiện thuận lợi để người khuyết tật thực hiện quyền tiếp cận thông tin

Một nội dung đáng chú ý của Nghị định số 337/2026/NĐ-CP là quy định các biện pháp tạo điều kiện thuận lợi để người khuyết tật thực hiện quyền tiếp cận thông tin. Căn cứ điều kiện thực tế, cơ quan, đơn vị trang bị, sử dụng các công nghệ, thiết bị hỗ trợ người khuyết tật tiếp cận thông tin phù hợp với dạng tật; đồng thời tạo điều kiện để người yêu cầu cung cấp thông tin sử dụng các thiết bị nghe, nhìn, thiết bị phụ trợ và các phương tiện kỹ thuật khác của cá nhân để tiếp cận thông tin.

Trường hợp người khuyết tật gặp khó khăn trong việc điền Phiếu, ký Phiếu yêu cầu cung cấp thông tin hoặc gặp khó khăn trong việc tiếp cận thông tin, cơ quan, đơn vị có trách nhiệm bố trí người hướng dẫn, giải thích, giúp đỡ.

Đối với thông tin thuộc khoản 1 Điều 17 của Luật Tiếp cận thông tin liên quan trực tiếp đến đời sống, sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh của người khuyết tật, Nghị định quy định phải được kịp thời công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng dưới các hình thức thuận lợi cho người khuyết tật.

Ngoài ra, các cơ quan, đơn vị tăng cường các hình thức cung cấp thông tin phù hợp với khả năng tiếp cận của người yêu cầu và điều kiện thực tế; đồng thời lồng ghép kiến thức, kinh nghiệm cung cấp thông tin đối với người khuyết tật trong các chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ, nâng cao trình độ chuyên môn cho đầu mối cung cấp thông tin.

3. Đa dạng hóa hình thức cung cấp thông tin cho người dân tộc thiểu số và người dân sinh sống tại vùng khó khăn

Nghị định số 337/2026/NĐ-CP quy định các biện pháp tạo điều kiện thuận lợi để người dân tộc thiểu số và người sinh sống tại khu vực biên giới, hải đảo, miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn thực hiện quyền tiếp cận thông tin.

Việc cung cấp thông tin được thực hiện bằng các biện pháp phù hợp với từng đối tượng và điều kiện tại từng khu vực.

Các hình thức cung cấp thông tin bao gồm thông qua cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử, cổng dữ liệu, các kênh thông tin và trang cộng đồng chính thức của cơ quan, đơn vị; thông qua hệ thống phát thanh, truyền hình, trong đó có chương trình phát thanh, truyền hình tiếng dân tộc và hệ thống thông tin cơ sở.

Nghị định cũng quy định việc xây dựng tài liệu chuyên đề, tờ rời, tờ gấp, ấn phẩm, video bằng tiếng dân tộc hoặc bằng hình ảnh trực quan, dễ hiểu, phù hợp với người dân tộc thiểu số và người dân sinh sống tại các khu vực nêu trên. Bên cạnh đó, có thể tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề, sinh hoạt cộng đồng để chia sẻ thông tin cho công dân; phát huy vai trò của già làng, trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố, người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số trong việc tuyên truyền, công khai thông tin theo quy định.

Hoạt động cung cấp thông tin được lồng ghép trong các sự kiện văn hóa, chính trị, xã hội của cơ quan, đơn vị, địa phương; trong kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật, trợ giúp pháp lý và truyền thông các chính sách mới. Đồng thời, tăng thời lượng truyền, phát bản tin đối với thông tin liên quan đến cơ chế, chính sách của người dân sinh sống tại các khu vực này.

Đối với thông tin thuộc khoản 1 Điều 17 của Luật Tiếp cận thông tin liên quan trực tiếp đến đời sống, sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh của người dân tộc thiểu số và người dân sinh sống tại các khu vực nêu trên, Nghị định quy định phải được kịp thời công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng dưới các hình thức thuận lợi cho người tiếp cận.

Căn cứ vào loại thông tin, đối tượng cần cung cấp thông tin, cơ quan, đơn vị lựa chọn hình thức cung cấp thông tin phù hợp với khả năng tiếp cận của người dân và điều kiện thực tế; đồng thời bố trí người hướng dẫn, giải thích cho người yêu cầu cung cấp thông tin khi cần thiết.

4. Tăng cường ứng dụng công nghệ và bảo đảm việc quản lý, bảo vệ thông tin

Một trong những yêu cầu được Nghị định đặt ra là tăng cường ứng dụng công nghệ số trong hoạt động cung cấp thông tin. Việc vận hành, duy trì và phát triển các cổng, trang thông tin điện tử, cổng dữ liệu, kênh thông tin và trang cộng đồng chính thức phải gắn với việc duy trì, lưu giữ, cập nhật và quản lý cơ sở dữ liệu thông tin.

Thông tin cần được quản lý có hệ thống, đầy đủ, toàn diện, thuận tiện cho việc tra cứu, tải về và sử dụng. Đồng thời, cơ quan, đơn vị phải thực hiện các biện pháp kỹ thuật và quy trình để quản lý, bảo vệ thông tin theo quy định của pháp luật. Nghị định cũng chú trọng việc tạo điều kiện về phương tiện kỹ thuật, công nghệ thông tin và các điều kiện cần thiết để người yêu cầu cung cấp thông tin có thể sao, chụp, tải về văn bản, hồ sơ, tài liệu, trừ trường hợp pháp luật có liên quan quy định khác.

5. Nâng cao trách nhiệm và năng lực của người được giao nhiệm vụ cung cấp thông tin

Để bảo đảm việc thực hiện quyền tiếp cận thông tin, Nghị định quy định việc bồi dưỡng, nâng cao năng lực, chuyên môn, nghiệp vụ cho người được giao nhiệm vụ cung cấp thông tin. Đối với việc cung cấp thông tin cho người khuyết tật, các cơ quan, đơn vị còn phải lồng ghép kiến thức, kinh nghiệm cung cấp thông tin phù hợp với người khuyết tật trong các chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ, nâng cao trình độ chuyên môn cho đầu mối cung cấp thông tin.

Việc bố trí hợp lý nơi tiếp nhận, giải quyết yêu cầu cung cấp thông tin cũng là một trong các biện pháp được Nghị định quy định nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân thực hiện quyền tiếp cận thông tin.

6. Ý nghĩa của Nghị định đối với việc thực hiện quyền tiếp cận thông tin

Nghị định số 337/2026/NĐ-CP đã quy định cụ thể các biện pháp bảo đảm quyền tiếp cận thông tin, đồng thời chú trọng đến khả năng tiếp cận thông tin của những nhóm đối tượng có điều kiện tiếp cận thông tin đặc thù.

Việc đa dạng hóa hình thức cung cấp thông tin, ứng dụng công nghệ số, phát huy hệ thống thông tin cơ sở, xây dựng các tài liệu trực quan, dễ hiểu và bố trí người hướng dẫn, giải thích khi cần thiết góp phần tạo điều kiện để người dân tiếp cận thông tin phù hợp với nhu cầu và điều kiện thực tế.

Đối với các cơ quan, đơn vị, địa phương, Nghị định là cơ sở để tiếp tục thực hiện các biện pháp bảo đảm quyền tiếp cận thông tin theo quy định; nâng cao chất lượng cung cấp thông tin, tăng cường ứng dụng công nghệ, hoàn thiện các kênh thông tin và nâng cao năng lực của đội ngũ được giao nhiệm vụ cung cấp thông tin.