Xác định phòng ngừa là trọng tâm, giáo dục là nền tảng, đồng hành là giải pháp lâu dài, phường Trần Phú đang từng bước đổi mới cách quản lý, giáo dục thanh, thiếu niên có nguy cơ vi phạm pháp luật. Không dừng lại ở việc nắm bắt, nhắc nhở hay ngăn chặn hành vi sai phạm, địa phương chú trọng tìm hiểu hoàn cảnh, nguyên nhân, phát huy vai trò của gia đình, nhà trường và cộng đồng, giúp các em chuyển biến nhận thức, hành vi, từng bước hướng đến tương lai tích cực.

Thanh, thiếu niên là lứa tuổi giàu năng lượng, khát vọng khám phá nhưng cũng đang trong quá trình hoàn thiện nhân cách, dễ bị tác động bởi bạn bè, môi trường sống và những thông tin tiêu cực trên không gian mạng. Khi thiếu sự quan tâm, định hướng, những biểu hiện như bỏ học, tụ tập thiếu kiểm soát, vi phạm an toàn giao thông, mâu thuẫn trong quan hệ bạn bè có thể dẫn đến những hành vi nghiêm trọng hơn.

Tại phường Trần Phú, trong 6 tháng đầu năm 2026, lực lượng chức năng ghi nhận 11 thanh, thiếu niên cư trú trên địa bàn có hành vi vi phạm pháp luật. Qua rà soát, Công an phường đưa 38 trường hợp có biểu hiện nguy cơ vào diện quản lý; 7 trường hợp có tiến bộ được đưa ra khỏi diện quản lý, hiện còn 31 trường hợp tiếp tục được theo dõi, giáo dục.

Đằng sau những con số ấy là những hoàn cảnh không giống nhau. Có em vẫn đang đi học, có em đã bỏ học; có em thiếu sự quan tâm thường xuyên của gia đình, có em gặp khó khăn trong cuộc sống hoặc chịu ảnh hưởng từ các mối quan hệ bạn bè. Bởi vậy, nếu chỉ nhìn vào biểu hiện bên ngoài để nhắc nhở hay áp dụng một cách quản lý giống nhau, việc phòng ngừa khó đạt hiệu quả bền vững.

Từ thực tế đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là quản lý chặt những trường hợp có nguy cơ, mà còn phải hiểu các em đang gặp vấn đề gì, vì sao có biểu hiện lệch chuẩn và cần sự hỗ trợ nào để thay đổi. Phòng ngừa hiệu quả phải bắt đầu trước khi vi phạm xảy ra; giáo dục phải được thực hiện thường xuyên, kiên trì, phù hợp với từng hoàn cảnh.

Tháng 6/2026, UBND phường Trần Phú thành lập Ban Chỉ đạo và triển khai mô hình “Quản lý, giáo dục thanh, thiếu niên có nguy cơ vi phạm pháp luật”. Mô hình huy động sự tham gia của Công an, Đoàn Thanh niên, Hội Liên hiệp Phụ nữ, các ban, ngành, đoàn thể, tổ dân phố, nhà trường, gia đình và lực lượng tham gia bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở.

Theo đó, mỗi tổ dân phố thành lập một tổ giáo dục, phối hợp rà soát, nắm tình hình, theo dõi và hỗ trợ các trường hợp có nguy cơ. Mỗi Tổ giáo dục có tổ trưởng là tổ trưởng tổ dân phố, tổ phó là cảnh sát khu vực hoặc cảnh sát phòng, chống tội phạm, cùng các thành viên là đoàn viên, thanh niên, hội viên các đoàn thể, lực lượng tham gia bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở và những công dân tự nguyện.  Lực lượng Công an giữ vai trò nòng cốt trong tham mưu, hướng dẫn và phối hợp triển khai; các tổ chức, đoàn thể cùng tham gia tuyên truyền, vận động, giáo dục, giúp đỡ theo chức năng và điều kiện thực tế. Cách tổ chức này tạo nên mạng lưới gần dân, sát địa bàn, giúp việc nắm bắt tình hình được thường xuyên, cụ thể hơn.

Điểm mới của mô hình là gắn quản lý với giáo dục, giúp đỡ từng trường hợp cụ thể. Công an phường phối hợp với tổ dân phố, gia đình và các đoàn thể nắm bắt hoàn cảnh, biểu hiện của từng em để có biện pháp phù hợp; thường xuyên gặp gỡ, nhắc nhở, yêu cầu chấp hành pháp luật, đồng thời kịp thời phát hiện, ngăn chặn những nguy cơ phát sinh vi phạm. Với những em đã bỏ học, cần quan tâm định hướng học nghề, việc làm; với những em thiếu sự quản lý của gia đình, tăng cường phối hợp giữa người thân, nhà trường và tổ dân phố để theo dõi, giáo dục.

Quan trọng nhất là gia đình không buông lỏng việc quản lý con em; nhà trường kịp thời trao đổi khi học sinh có biểu hiện bất thường; tổ dân phố và các đoàn thể chủ động phối hợp, không để các em bị bỏ mặc. Việc giáo dục phải nghiêm túc, đúng quy định nhưng tránh kỳ thị, mặc cảm, tạo điều kiện để những em có chuyển biến tích cực sửa chữa sai lầm, tiến bộ và hòa nhập cộng đồng.

Hiệu quả của mô hình được thể hiện qua sự chuyển biến của từng trường hợp: chấp hành pháp luật tốt hơn, hạn chế các hành vi nguy cơ, tiếp tục học tập hoặc có định hướng nghề nghiệp phù hợp. Vì vậy, các tổ giáo dục thường xuyên phối hợp với gia đình, nhà trường và Công an phường theo dõi, nhắc nhở, kịp thời hỗ trợ những trường hợp còn khó khăn; đồng thời ghi nhận, động viên những em có tiến bộ để tiếp tục phấn đấu.

Phường Trần Phú đặt mục tiêu hàng năm, 100% tổ dân phố và trường học không phát sinh thanh, thiếu niên có nguy cơ vi phạm pháp luật; phấn đấu đến năm 2030 không còn thanh, thiếu niên thuộc diện nguy cơ vi phạm pháp luật trên địa bàn. Để đạt mục tiêu này, cần duy trì sự phối hợp thường xuyên giữa các lực lượng, nhất là trong quản lý, giáo dục tại gia đình và khu dân cư.

Từ quản lý đến đồng hành, mô hình hướng đến việc phát hiện sớm nguy cơ, ngăn chặn vi phạm và giúp thanh, thiếu niên có cơ hội sửa đổi, tiến bộ. Khi Công an chủ động nắm tình hình, gia đình quan tâm quản lý con em, nhà trường kịp thời phối hợp và tổ dân phố sát sao với từng trường hợp, công tác phòng ngừa sẽ thiết thực hơn, góp phần giữ gìn an ninh trật tự và xây dựng môi trường sống an toàn trên địa bàn phường.