Quy định về tổ chức và thực hiện trợ giúp pháp lý

Ngày 12/11/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 409/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Trợ giúp pháp lý. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2027, thay thế Nghị định số 144/2017/NĐ-CP ngày 15/12/2017 của Chính phủ.

- Quy định đối tượng được trợ giúp pháp lý

Nghị định quy định điều kiện đối với người có khó khăn về tài chính thuộc diện được trợ giúp pháp lý, bao gồm người bị buộc tội, bị hại có thu nhập thấp thuộc diện được trợ giúp pháp lý và người thuộc các nhóm được quy định trong Luật Trợ giúp pháp lý.

Việc xác định thu nhập, điều kiện được trợ giúp pháp lý thực hiện theo quy định của Chính phủ về mức lương tối thiểu và các quy định có liên quan.

- Quy định tổ chức và hoạt động của Trung tâm trợ giúp pháp lý

Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước có Giám đốc, Phó Giám đốc, trợ giúp viên pháp lý, viên chức và người lao động khác.

Trung tâm có thể thành lập Chi nhánh theo quy định. Chi nhánh là đơn vị thuộc Trung tâm, có chức năng cung cấp dịch vụ, sử dụng cho hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ trợ giúp pháp lý.

Nghị định quy định trình tự, thủ tục thành lập, giải thể, sáp nhập Chi nhánh; trách nhiệm quản lý, tổ chức hoạt động của Trung tâm và Chi nhánh.

- Quy định chế độ, chính sách đối với người thực hiện trợ giúp pháp lý

Nghị định quy định chế độ, chính sách, ưu đãi đối với trợ giúp viên pháp lý; thù lao và chi phí thực hiện vụ việc trợ giúp pháp lý đối với cộng tác viên và luật sư ký hợp đồng với Trung tâm.

Đồng thời, quy định thù lao và chi phí thực hiện vụ việc của tổ chức ký hợp đồng thực hiện trợ giúp pháp lý.

Việc thanh toán thực hiện theo quy định về loại vụ việc, thời gian thực hiện và hồ sơ, chứng từ liên quan.

- Quy định bổ nhiệm, miễn nhiệm và cấp thẻ trợ giúp viên pháp lý

Nghị định quy định trình tự, thủ tục bổ nhiệm, miễn nhiệm trợ giúp viên pháp lý; cấp, cấp lại và thu hồi thẻ trợ giúp viên pháp lý.

Đối với cộng tác viên trợ giúp pháp lý, Nghị định quy định việc cấp, cấp lại và thu hồi thẻ cộng tác viên.

Các thủ tục thực hiện theo thẩm quyền của cơ quan quản lý nhà nước về trợ giúp pháp lý và quy định về thành phần hồ sơ, trình tự giải quyết tương ứng.

- Quy định trách nhiệm và điều khoản chuyển tiếp

Ủy ban nhân dân cấp xã phối hợp với Trung tâm và Chi nhánh trong việc truyền thông về trợ giúp pháp lý; giới thiệu người thuộc diện được trợ giúp pháp lý; cung cấp thông tin, tài liệu liên quan và bố trí địa điểm thực hiện hoạt động trợ giúp pháp lý tại địa bàn.

Các hồ sơ đã được tiếp nhận trước ngày Nghị định có hiệu lực nhưng chưa giải quyết xong tiếp tục được giải quyết theo Nghị định số 144/2017/NĐ-CP.

Nghị định đồng thời bãi bỏ một số quy định tại Nghị định số 121/2025/NĐ-CP và Nghị định số 18/2026/NĐ-CP liên quan đến phân quyền, phân cấp và thủ tục hành chính trong lĩnh vực trợ giúp pháp lý

Xem nhiều nhất